24-09-07

When the Levees Broke

612HPWCXG8L__SS500_

Het is twee jaar geleden dat de orkaan Katrina het swingende New Orleans herschiep in een moderne versie van Atlantis. Met bijna 80% van de stad onder water en de meeste inwoners op de vlucht, zag het er een moment naar uit dat de geboorteplek van de jazz definitief van de aardbol verdwenen was.

Over de ramp van augustus 2005 maakte de sociaal bewogen Amerikaanse cineast Spike Lee een sober maar ijzersterk document, met in de hoofdrol: de inwoners van New Orleans. In tegenstelling tot Michael Moore die zijn documentaires zelf voor een stuk ontkracht door er cynische opmerkingen aan toe te voegen, beperkt Spike Lee zijn commentaar tot de bonustrack. Geen sinecure als je weet dat zijn document meer dan vier uur in beslag neemt (plus nog eens 97 minuten bonusinterviews exclusief voor de dvd). Ontroerende, sterke, maar ook humoristische getuigenissen worden afgewisseld met archiefbeelden van de ramp en tv-interviews van de belangrijkste vertegenwoordigers van de overheid, die zichzelf de das omdoen.

2%20when%20the%20levees%20broke%20WHEN_THE_LEVEES_BROKE_D2-1

When the Levees Broke (Toen de Dijken Braken) brengt in vier acts het verhaal van de Apocalyps: de komst van de orkaan, de ramp, de hemeltergende nasleep en de schuchtere wederopbouw. Ook wie de catastrofe en de gevolgen destijds nauwlettend heeft gevolgd in de media, krijgt in deze documentaire niet alleen een welgekomen opfrisbeurt van het geheugen, maar ook een boel informatie die nooit eerder is doorgedrongen.

Spike Lee drukt je met de neus op het onrecht aan de hand van feiten: de lamentabele staat van de dijken, het tergende trage optreden van de hulpverlening (5 volle dagen tot de eerste hulp opdoemde!), de incompetentie van de regering Bush en Michael Brown, directeur van FEMA (Federal Emergency Management Agency). De wereldvreemdheid van moeder Bush (“geef toe, de meeste slachtoffers waren zo arm dat ze er nu beter aan toe zijn dan voor de ramp”), het cynisme van burgemeester Ray Nagin.

super_02_flood

Dan zijn er de verzekeringsmaatschappijen die weigeren de schade te vergoeden omdat ze die toeschrijven aan de overstroming en niet aan de orkaan. Winsthongerige bouwpromotoren die voor een prikje de grond willen inpalmen van de getroffen eigenaars (die het overigens niet altijd gemakkelijk hebben om hun eigendomsrecht te bewijzen). Spike Lee zoomt ook in op de berichtgeving in de media die de slachtoffers steevast bestempelden als ‘vluchtelingen’. Alsof ze niet alleen hun huis, maar ook hun Amerikaans burgerschap hadden verloren.

Families werden uiteengetrokken en geraakten elkaars spoor volledig bijster. Het leger dreef mensen die de stad probeerden te ontvluchten gewapenderhand terug. Slachtoffers hadden maanden na de ramp nog geen cent overheidssteun ontvangen. Die schrijnende tekortkomingen van de overheid op sociaal vlak staan in schril contrast met de miljarden die de oorlog in Irak opslorpt. En zou het ook kunnen dat het gebrek aan belangstelling van de overheid te maken heeft met het feit dat 70% van de inwoners van New Orleans Afro-Amerikanen zijn?

Maar niet Spike Lee dramt je al die boodschappen door de keel, wel de vele gewone mannen en vrouwen die hij aan het woord laat. Talking Heads. Indrukwekkend.

Voor mij minstens vier sterren!

 

 

15:59 Gepost door Jean Lievens | Permalink | Commentaren (0) | Tags: when the levees broke, spike lee |  Facebook |

20-09-07

The Great Global Swindle

51XrLunst6L__SS500_

Vandaag beweren dat de mens niet verantwoordelijk is voor de opwarming van de planeet, is voldoende om je te veroordelen tot idioot of Bush-aanhanger, wat eigenlijk hetzelfde is. Toch is dat de stelling die verdedigd wordt in The Great Global Swindle, een antwoord van BBC Channel 4 op An Inconveniant Truth van Al Gore.

 

Doorheen de documentaire draaft een hele resem wetenschappers die de algemeen aanvaarde stellingen over de menselijke verantwoordelijkheid voor de opwarming van de planeet weerleggen. Volgens hen is niet koolstofemissie maar wel actievere zonneactiviteit verantwoordelijk. Vooral interessant zijn de bedenkingen van Nigel Calder, wetenschappelijk publicist en voormalige hoofdredacteur van de New Scientist. In 1974 werkte hij aan een BBC-serie over de rampzalige gevolgen van… de wereldwijde afkoeling! Een nieuwe ijstijd gluurde toen achter het hoekje. Wereldwijde temperatuurdalingen sinds 1945 schenen die stelling te bevestigen. En: die afkoeling viel precies samen met de naoorlogse economische boom, verantwoordelijk voor een explosieve groei van koolstofuitstoot in de atmosfeer.

1656_al_gore
 

De geschiedenis van de aarde is er een van voortdurende klimaatveranderingen, ook in de recente menselijke geschiedenis. De documentaire wijst op een warme periode in de middeleeuwen, toen wijnranken groeiden in Londen, maar ook een mini-ijstijd, toen de Thames er elk jaar bevroren bijlag (denk ook aan de wintertaferelen van Bruegel).

 

Verder toont de documentaire aan dat de stijging van koolstof in de atmosfeer de opwarming niet voorafgaat, maar volgt! Bovendien vormt koolstof maar een kleine fractie van de broeikasgassen: bijna 99% is afkomstig van vulkanen, dieren en planten. Er is ook niets nieuws aan het smelten van de poolkappen, die voortdurend inkrimpen en uitbreiden; of aan plaatselijke stijgingen van het zeeniveau.

 
bruegel

Vanwaar dan al die heisa? Ook op die vraag probeert de documentaire een antwoord te geven. Een van de eerste politici die de theorie van opwarming door koolstofuitstoot zou omarmd hebben, blijkt niemand minder dan Margareth Thatcher. De Iron Lady wou de macht van de mijnwerkers breken. Bovendien had ze geen vertrouwen in de oliebevoorrading vanuit het Midden-Oosten. Ze was felle voorstander van kernenergie en het apocalyptische toekomstbeeld van een warmere aarde door koolstofemissie, veroorzaakt door de mens, stond haar wel aan. De algemeen gangbare theorie over de klimaatopwarming past verder ook prachtig in het kraam van degene die zich kanten tegen de industrialisering van de derde wereld. Tot slot is de gangbare opwarmingstheorie big business geworden.

Margaret_Thatcher_80th_Birthday
 

Natuurlijk heeft de documentaire van Martin Durkin heel wat deining en controverse veroorzaakt. Alvast één wetenschapper die eraan meewerkte, heeft zich ervan gedistantieerd omdat zijn uitingen door behendig knip- en plakwerk verdraaid werden weergegeven (hetzelfde argument dat andere wetenschappers de Gore-documentaire hebben verweten). En veertig klimaatexperts wijzen in een open brief aan de makers op zeven belangrijke misvattingen. De hoofdstelling, namelijk dat de opwarming het gevolg zou zijn van de activiteit van zonnevlekken, vegen ze helemaal van tafel.

 

Wat er ook van zij, het minste dat je uit de Grote Zwendel kunt leren, is dat de wetenschappers lang niet zo unaniem zijn als Al Gore ons wil doen geloven. Je kunt je overigens ook de vraag stellen waarom een voormalige vice-president van de grootste kapitalistische macht ter wereld zich ontpopt tot ’ s werelds beroemdste milieuactivist.

Daarmee wil ik niet zeggen: ‘het is allemaal quatsch’… Fossiele brandstoffen zijn niet onbeperkt, industriële en andere vervuilingen zijn redenen genoeg om de milieuproblematiek uit te roepen tot een van de grootste uitdagingen van de mensheid. Maar het zou de anti-globalisten ook niet misstaan om ook eens de economische belangen te onderzoeken die achter de huidige opwarmingsheisa en de milieu- (en kern!)industrie schuilen.

Voor mij drie sterren...

 

 

10:40 Gepost door Jean Lievens | Permalink | Commentaren (0) | Tags: the great global swindle, al gore |  Facebook |